Kastamonu genel

[akell]

KASTAMONUNUN TARİHİ

KASTAMONU İLK ÇAĞLARDAN BERİ UYGARLIKLARIN ÖNEMLİ KENTLERİNDEN OLMUŞTUR.İLK OLARAK ETİ UYGARLIKLARINI,FİRİGYA DEVLETİNİ, ABONİTİKUS İYON KOLONİLERİNİ MÖ.200 YILINDA PONTOS DEVLETİNİ BARINDIRMIŞTIR.VI. YÜZYILDADA OSMANLI YAVAŞ YAVAŞ YAYILIŞA GEÇERKEN CANDAROĞULLARI BEYLİĞİNE BAŞKENTLİK YAPMIŞTIR.KASTAMONU KURTULUŞ SAVAŞINA DOLAYLI KATILMASADA EN ÇOK ŞEHİT VEREN İLDİR.

KASTAMONU ADINI NEREDEN ALDI

KASTAMONUNUN BİR EFSANESİ VARDIR. BUNA GÖRE DOĞUROMA İMPARATORLUĞU ZAMANINDA BİR SAVAŞ OLUYORMUŞ.KASTAMONUNUN MEHŞUR KALESİNİN KOMUTANININ KIZIDA DÜŞMANLARIN KOMUTANINA AŞIK OLMUŞ. TAM SAVAŞI KAZANACAKLARKEN KIZ AŞIK OLDUĞU KOMUTANA KALENİN ANAHTARINI ATMIŞ. KIZIN BABASI BUNU DUYUNCA KASTİNNEYDİMONİ DEYİP KIZI KALEDEN ATMIŞ.VE KIZIN KEMİKLERİ 40 AYRI PARÇAYA BÖLÜNMÜŞ.VE KASTİNNEYDİMONİ-KASTMONU-KASTAMONU OLARAK DEĞİŞMİŞTİR.

NÜFUS,DAĞILIŞ

KASTAMONUNUN ŞEHİR İÇİ NÜFUSU 57.000 CİVARINDADIR. AMA 20 İLÇESİYLE BU NÜFUS 350.000 İ BULMAKTADIR. NÜFUSUN YOĞUNLUĞU ŞEHİR MERKEZİNDE TOPLANMIŞTIR.KASTAMONUNUN EN BÜYÜK İLÇESİ TOSYA(36000),İKİNCİ BÜYÜK İLÇESİDE TAŞKÖPRÜ(28000)DÜR. NÜFUS GENELLİKLE KÖYLERDE AĞIRLIKLIDIR (ŞEHİR İÇİ HARİÇ).KASTAMONUNUN NÜFUSU BAKINCA AZ GİBİ GÖRÜNEBİLİR AMA İSTANBULDA 1.500.000 KASTAMONULU YAŞAMAKTADIR. KASTAMONU TÜRKİYENİN ARTVİNDEN SONRA İKİNCİ GÖÇ VEREN İLİDİR.




Tarihçesi

Kastamonu’nun bilinen tarihi, Hitit İmparatorluğu ile başlar. Hititlerden sonra Frigya ve Lidya Krallıklarının egemen olduğu bu topraklar M.Ö.4.yy’da Perslerin eline geçmiştir. M.Ö.4,yy’da Büyük İskender Anadolu Ile birlikte Kastamonu topraklarını da Makedonya’ya katmıştır. İskender’den sonra yöreyi ele geçiren Pontus Krallığı M.Ö.1,yy’da Romalılar tarafından ortadan kaldırılmıştır. Uzun yıllar Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalan Kastamonu M.S.395 yılında İmparatorluğun bölünmesiyle bütün Anadolu gibi Bizans İmparatorluğuna katılmıştır.

Prehistorik çağlardan sonra havalinin (Paflagonya’nın) bilinen Sümerlerin en eski bir kolu olan Gaslar (Gaşka Türkleri)’dır. M.Ö.2000-1300 yılları arasında hüküm süren Gaslar (Gaşkalar) devamlı olarak Mısırlılar, Suriyeliler ve Kaldelilerle siyasi, ticari ve kültürel münasebetlerde bulunmuşlar, Hititlerle de bazen savaşmış bazen dost olmuşlardır. Gaslar sert karakterli, cengaver kişiler olarak bilinmektedir.

Bugün Kastamonu ve çevresindeki illeri de içine alan ve Romalılar devrinde adına Paflagonya (Pophlaginia) denilen Gasların kurduğu şehirlerden bir tanesi de „Timonion veya Tumanna“ dır. Bazı yazarlar Kastamonu adının menşei konusunda; bu kelimenin „Gas“ kelimesi Ile „Timoni“ veya „Tumanna“ kelimesinin (Gas ülkesi anlamında) birleşmesinden meydana geldiği görüşünü ileri sürmüşlerdir ki en akla yakın ihtimal budur. Fonotik yönden de bugünkü Kastamonu’ya yaklaşmaktadır.

İkinci bir görüşe göre Romalılar devrinde Taşköprü’nün eyalet merkezi olduğu zamanlar Kastamonu küçük bir kasaba olup, Bizans devrinde ve özellikle Kommenler soyu zamanında gelişmeye başlamıştır. Bu soy zamanında buraya bir kale yapılmış ve Kommenlerin kalesi anlamında “Kastra Kommen” denilmiştir. Bu kelimenin zamanla “Kastamonu” şekline dönüştüğünü ileri sürenler olmuşsa da bunu belirleyen herhangi bir vesika mevcut değildir.

Kastamonu’nun ilk defa Türklerin eline geçmesi Danişmentliler zamanında Ahmet Gazinin Oğlu Gümüş tekin devrinde “1105 yılında” gerçekleşmiştir. 100 yıla yakın bir zaman Danişment idaresinde kalan şehir ve çevresi 15 yıl süre ile tekrar Bizanslılara geçmiş, 1213 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın emriyle Selçuklu kumandanı Hüsamettin Çobanbey tarafından zaptedilmiştir.

Moğollar tarafından bölgenin ikinci kez zaptına memur edilen Şemsettin Yaman Candar kumandasındaki ordu 1292 yılında Kastamonu’ya giderek Muzafferettin Yavlak Arslan birliğini bozguna uğratmış kendiside öldürülmüştür. Muzafferettin Yavlak Arslanın oğlu Mahmutbey, babasının intikamını almak için mücadeleye girmiş ve Şemsettin Yaman Candar’ı buradan batıya sürmeyi başarmıştır. Şemsettin Yaman Candar’ın ölümünden sonra Süleyman Paşa tarafından 1309 yılında Kastamonu yeniden zaptedilmiş, toprakları genişletilerek “Candaroğulları Beyliği”ni kurmuş ve Çobanlar hakimiyetine son vermiştir.

İsfendiyarbeyden sonra “İsfendiyaroğulları” adını da alan Kastamonu beyliği 1460 yılında Osmanlı İdaresine girinceye kadar önemli bir ilim ve kültür merkezi olmuş, bir çok ilim adamı yetiştirmiş, Osmanlılar zamanında da bu özelliğini devam ettirmiştir.

Kastamonu, Fatih Sultan Mehmet’in 1460 yılında Sinop’la birlikte bu şehri alarak Candaroğulları beyliğini ortadan kaldırmasından sonra Osmanlı devletine katılmıştır. Kastamonu Milli Mücadele sırasında lojistik destek açısından en güvenilir bölge olması nedeniyle büyük yarar sağlamıştır. Özellikle Ankara’ya İnebolu-Kastamonu yoluyla yiyecek, giyecek, para, cephane ve silah nakli yapılmıştır.

Cumhuriyetin ilanından sonra, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün “23-31 Ağustos 1925” tarihleri arasında Kastamonu’da yaptığı Kıyafet ve Şapka İnkılabı, Cumhuriyet döneminin önemli olayı olarak tarih sayfalarına geçmiştir.Bu süre “Kültür, tarih ve sanat haftası” ismini almıştır.


Kastamonu, Kastamonu ilinin merkezi olan şehirdir. 2007 nüfus sayımına göre merkez nüfusu 78.000 çıkmıştır.