Recep ayında nasıl oruç tutulur?

[leyli]

Recep ayında nasıl oruç tutulur?

"Hocam, Recep ayında bir ay boyunca aralıksız oruç tutulabilir mi? Peygamberimizin uygulaması nasıldır? Bu ayda nasıl oruç tutmak lazım?"

Bu sene Regaip Gecesi'yle başlayan Recep ayının gün içindeki en sevaplı ibadeti oruçtur. Bu oruç nafile oruçtur. Yani tutulursa sevabı vardır. Tutulmazsa bir sakıncası ve günahı yoktur. İşin aslına bakılırsa, hadislerde Peygamberimizin Ramazan ayı dışındaki oruçları anlatılırken, onun Hicri ayların 13, 14 ve 15'inde oruç tuttuğu belirtilir. Bu günlere de "beyaz günler" anlamında "eyyam-ı bıyd" denir.

Yani ayın en parlak olduğu dolunay günleridir. Hatta öyle ki, Peygamberimizin bu oruçları hiç ihmal etmediği, her ay tuttuğu anlatılır. Çünkü bugünlerde insan bedeninde birtakım psikolojik değişimler olduğu için, bugünlerin oruçla geçirilmesi tavsiye edilmiştir. Peygamberimizin her hafta nafile olarak tuttuğu bir diğer oruç da Pazartesi ve Perşembe günleri oruçlarıdır.

Bu günlerde oruç tutmasının hikmetini de Peygamberimiz şu sözleriyle ifade eder: "Ameller (yapılan ibadetler) Allah Tealaya Pazartesi ve Perşembe günleri arz edilir. Ben amelimin oruçlu olduğum halde arz edilmesini severim." 1

Recep ayı öteden beri halk arasında üç ayların ilk ayı olarak bilinir ve oruç ayları olarak tanınır, diğer aylara nazaran bu aylarda daha çok oruç tutulur. Zaten üçüncü ay olan Ramazan'da oruç tutmak farzdır. Bir yerde Recep ve Şaban ayında tutulan oruçlar Ramazan'a bir hazırlık ve alışma dönemidir. Bazı kitaplarda Recep ayı orucu ile ilgili değişik hadisler rivayet edilir. Fakat hadis alimleri bu hadislerin rivayet zinciri ve gelişi hakkında sağlıklı bilgi olmadığını söyleyerek dikkatli olunmasını tavsiye ederler.

Ancak sahih hadis kaynaklarında Recep ayı orucu hakkında şu iki hadis kaydedilir. Abdullah bin Abbas, Peygamberimizin Recep ayı orucunu anlatırken şu rivayeti zikreder: "Resulullah (a.s.m.) Recep ayında, bazı yıllarda öyle oruç tutardı ki biz, "(Gâliba) hiç yemeyecek (ayın her gününde tutacak)'' derdik. (Bazı yıllarda da öyle) yerdi ki biz; "(Galiba) hiç tutmayacak'' derdik.'' 2

Bu hadiste hem bir teşvik var; Recep ayında oruç tutmanın önemi dile getiriliyor. Öbür yandan da bu ayda Ramazan ayı gibi kesintisiz, hiç ara vermeden oruç tutulmaması tavsiye ediliyor. Peygamberimiz her iki şekli de uygulamıştır ki, Müslümanlar iki tercih arasında serbest bırakılmış. İsteyen ara ara tutar, isteyen daha sık oruç tutar.

Aşağıda yer alan hadis ise Recep ayı orucunun nasıl tutulmasını net bir biçimde açıklıyor. Kur'ân'da geçen harem/hürmetli/saygın aylardan birisi de Recep ayıdır, bu aylara haram ayları denir. Peygamberimiz bu aylarda oruç tutmayı şu sözleriyle anlatıyor: "Haram aylarından bazısını tut, bazısını bırak, haram aylarda tut ve bırak, haram aylarda tut ve bırak."

Hadisi nakleden Hz. Bâhilî diyor ki: "Resulullah (a.s.m.) 'tut' dedikçe, üç parmağını yumdu, 'Bırak' deyince de üç parmağını bıraktı." 33 Böylece Peygamberimizin "Üç gün tut, üç gün ara ver" dediği anlaşılıyor. Recep ayında devamlı olarak aralıksız oruç tutmak uygun görülmüyor. Sebebi ise Recep ayının Ramazan ayına benzetilmemesidir.
Ancak keffaret orucu tutmak isteyenler için Recep ayının ilk gününden itibaren Şaban ayı ile birlikte iki ay aralıksız tutulur, buna Ramazan orucu da katılarak üç aylık bir oruç ibadeti yapılmış olur. Bu konularda daha geniş bilgi için "Peygamberimizin Ramazan'ı ve Oruçları" ve "Mübarek Aylar, Günler ve Geceler" isimli kitaplarımız gözden geçirilebilir.

1. Tirmizî, Savm:44.
2. Buhari, Savm:53; Müslim, Siyâm:179; Ebû Dâvud, Savm 55.
3. Ebû Davud, Savm:54



Mehmet PAKSU